BİLİRKİŞİASİSTANI

İnşaat ve gayrimenkul alanında bilirkişilik

İnşaat ve gayrimenkul alanındaki bilirkişilik iki kola ayrılır: yapının kendisine ilişkin teknik sorular ve taşınmazın değerine ilişkin sorular. İlkinde imalatın projeye, sözleşmeye ve teknik kurallara uygunluğu, ikincisinde taşınmazın belirli bir tarihteki değeri incelenir.

İnşaat bilirkişisi ne iş yapar?

Yapılan işin miktarını, niteliğini ve projeye uygunluğunu yerinde ve belgeler üzerinden inceler; eksik ya da ayıplı imalatı ve giderilme bedelini tespit eder. Gayrimenkul tarafında taşınmazın değerini belirler.

İnceleme çoğu zaman mahallinde keşifle yapılır. Bilirkişi yapıyı ruhsat eki projeler, sözleşme, teknik şartname ve hakediş belgeleriyle karşılaştırır. Duvardaki çatlak, çatıdan su alma, eksik yalıtım ya da sözleşmede yazandan farklı malzeme kullanılması tipik tespitlerdir. Her tespit fotoğraf ve ölçüyle kayda geçirilir; giderilme bedeli mahkemenin sorduğu tarihe göre birim fiyatlarla hesaplanır. Yapı dosyalarında heyet sık görülür: inşaat mühendisi, mimar ve harita mühendisi aynı keşifte birlikte bulunabilir.

Aşağıdan görülen yapı iskelesi

İnşaat bilirkişi raporu neleri içerir?

Keşif tutanağına dayanan tespitler, yapılan işin ilerleme oranı, eksik ve ayıplı imalat listesi, her kalemin bedeli ve kullanılan birim fiyat kaynağı raporun temel bölümleridir.

Kat karşılığı inşaat sözleşmelerinde rapor çoğunlukla yapının hangi seviyede bırakıldığını yüzde olarak gösterir. Bu seviye tespiti kaba inşaat, ince işler ve ortak alanlar gibi iş kalemlerine ayrılarak yapılır. Ayıplı imalat raporlarında her ayıbın yeri, olası nedeni ve onarım yöntemi ayrı ayrı yazılır. Hesap tablosunun her satırı bir tespite bağlandığında okuyan kişi bedelin nereden geldiğini izleyebilir.

Hangi dosyalarda inşaat ve gayrimenkul bilirkişisine başvurulur?

Eser sözleşmesinden doğan alacak ve ayıp davaları, kat karşılığı inşaat uyuşmazlıkları, kamulaştırma bedeli ve kamulaştırmasız el atma davaları, ortaklığın giderilmesi ve kira tespiti davaları başlıca örneklerdir.

Gayrimenkul değerlemesi bu dosyaların önemli bir bölümünü oluşturur. Kamulaştırma bedelinin tespitinde taşınmazın konumu, imar durumu, yüzölçümü ve çevredeki emsal satışlar karşılaştırılır; bu ölçütler 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununda sayılır. Ortaklığın giderilmesinde satıştan önce taşınmazın değeri, kira tespitinde ise emsal kiralar sorulur. Ecrimisil, taşkın yapı ve komşu parsele el atma dosyalarında harita ölçümü ile değerleme bir arada yürür.

Kentsel dönüşüm dosyalarında yapının riskli yapı tespiti, yıkım ve yeniden yapım sürecindeki gecikmeler ile kira yardımı hesapları da sorulabilir. Yapı denetim kuruluşunun sorumluluğu tartışılıyorsa denetim raporları, hakedişler ve şantiye defteri incelemeye eklenir. Kooperatif dosyalarında ise üyelerin ödediği aidatların yapılan imalatla karşılaştırılması istenebilir.

Komşu inşaatın kazısı sırasında bitişik binada oluşan çatlaklar da bu alanın tipik dosyalarındandır. Bu tür incelemede çatlakların kazıdan önce var olup olmadığı, yönü ve genişliği ile zeminin durumu değerlendirilir; kazı öncesinde yapılmış bir tespit varsa karşılaştırma için en değerli belge odur.

Temel kazısında kalıp ve donatı

İnşaat bilirkişi raporuna itirazda teknik olarak neye bakılır?

Keşifte görülenlerin rapora eksiksiz geçip geçmediğine, birim fiyatların kaynağına ve tarihine, değerlemede kullanılan emsallerin taşınmazla gerçekten karşılaştırılabilir olup olmadığına bakılır.

Değerleme raporlarında emsal alınan satışın taşınmazdan çok farklı bir konumda ya da imar durumunda olması sık tartışılan bir noktadır. Seviye tespitinde iş kalemlerine verilen ağırlıklar toplam oranı doğrudan değiştirir. Ayıp raporlarında ise kusurun yapım hatasından mı yoksa kullanım ya da bakımsızlıktan mı kaynaklandığının gerekçelendirilip gerekçelendirilmediği okunur. İtiraz üzerine ek rapor alınıp alınmayacağına ve hangi değerin esas alınacağına mahkeme karar verir.

İnşaat bilirkişisi nasıl olunur?

Başvuru, Bilirkişilik Bölge Kurullarının ilan ettiği dönemde yapılır; alanla ilgili meslekte deneyim ve bilirkişilik temel eğitimi aranır.

Başvuru adımları ve temel eğitim Bilirkişilik için bilinmesi gerekenler sayfasında anlatılıyor.

Sıvalı bir duvarda çatlak

Sık sorulan sorular

Kat karşılığı inşaatta seviye tespiti nedir?

Yüklenicinin işi bıraktığı noktada yapının ne kadarının tamamlandığının yüzde olarak belirlenmesidir. İş kalemlerine göre ayrı ayrı hesaplanır.

Kamulaştırma bedeli nasıl belirlenir?

Taşınmazın niteliği, konumu, imar durumu ve emsal satışlar gibi ölçütlerle bilirkişi değerlendirmesi yapılır. Bedel mahkemenin kararıyla belirlenir.

Keşif yapılmadan inşaat raporu hazırlanabilir mi?

Yapının yerinde görülmesi gereken sorularda keşif çoğu zaman gerekli görülür. Yalnız belge üzerinden cevaplanabilecek hesap sorularında mahkeme dosya üzerinden inceleme isteyebilir.

Kaynaklar

  1. 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunumevzuat.gov.tr
  2. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunumevzuat.gov.tr
  3. 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunumevzuat.gov.tr
İletişim

Bilgi almak için yazın.

Sorularınız için e-posta gönderebilir ya da numaranızı bırakabilirsiniz.

info@bilirkisiasistani.com

Sizi arayalım