Bilirkişilik görevinin görevlendirmeden rapor teslimine ve denetime uzanan başlıca aşamaları, ilgili resmî kaynaklarla birlikte genel hatlarıyla aşağıda yer almaktadır.
Bilirkişiye görevlendirme nasıl bildirilir?
Görevlendirme UYAP Bilirkişi Portal üzerinden bildirilir. Bilirkişi, sorulan konunun uzmanlık alanına girip girmediğini ve çekilmeyi gerektiren bir durum bulunup bulunmadığını incelemeye başlamadan önce değerlendirir.
Görevlendirme, UYAP Bilirkişi Portal üzerinden bildirilir. Dosya incelemeye alınmadan önce sorulan konunun bilirkişinin uzmanlık alanına girip girmediği ve mahkemece cevaplanması istenen soruların kapsamı değerlendirilir. Uzmanlık alanı dışında kalan sorular ile taraflardan biriyle yakınlık veya çıkar ilişkisi bulunması hâlinde durum görevlendiren mercie gecikmeksizin bildirilir. Çekilme ve ret hâlleri Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve Bilirkişilik Kanunu'nda düzenlenmiştir. Görev süresi görevlendirme yazısında belirtilir.
Bilirkişi göreve başlamadan önce yemin eder mi?
Listeye alınan bilirkişi, görev almadan önce bölge kurulu huzurunda yemin eder ve yemin edilmeden görev verilmez. Tören yeri ve zamanı bölge kurullarının duyurularıyla ilan edilir.
Bilirkişilik listesine alınan kişi, görev almadan önce bölge kurulu huzurunda yemin eder; yemin edilmeden görev verilmez. Yemin töreninin yeri ve zamanı bölge kurullarının duyurularıyla ilan edilir. Rapor teslimi elektronik imza ve portal hesabı aracılığıyla yapıldığından bu araçların görev başlamadan önce hazır bulundurulması gerekir. Temel eğitim kitabı, rapor şablonları ve kontrol listesi Adalet Bakanlığı Bilirkişilik Daire Başkanlığı sayfasında yayımlanmaktadır.
Bilirkişi keşif ve incelemeyi nasıl yapar?
İnceleme esas olarak dosyadaki belgeler üzerinden yürütülür; yerinde inceleme veya keşif mahkemenin kararı ve belirlediği usulle yapılır. Dosya dışından sunulan belge ve bilgiler rapora dayanak yapılmaz.
İnceleme esas olarak dosyada bulunan belgeler üzerinden yürütülür. Yerinde inceleme veya keşif, mahkemenin kararı ve belirlediği usul çerçevesinde yapılır. Keşifte yapılan tespitler, ölçümler ve fotoğraflar yer ve zaman bilgisiyle kayıt altına alınır. Taraflarla mahkeme dışında görüşme yapılmaz; dosya dışından sunulan belge ve bilgiler rapora dayanak yapılmaz. İhtiyaç duyulan ek belgeler mahkeme aracılığıyla istenir. Bu aşamaya ilişkin esaslar Bakanlığın rehber ilkelerinde yer almaktadır.
Bilirkişi raporu nasıl teslim edilir?
Rapor, UYAP Bilirkişi Portal üzerinden elektronik imzalı olarak görevlendiren mercie sunulur. Süre yetmeyecekse süre dolmadan gerekçeli ek süre istenir.
Rapor, UYAP Bilirkişi Portal üzerinden elektronik imzalı olarak görevlendiren mercie sunulur. Teslimden önce raporun Bakanlıkça yayımlanan kontrol listesine uygunluğu gözden geçirilir. Verilen sürede tamamlanamayacak işlerde süre dolmadan gerekçeli ek süre talebinde bulunulur. Ücret ve gider bilgileri istenen biçimde bildirilir. Gönderim kaydı portal üzerinden izlenebilir. Teslimi engelleyen teknik bir aksaklık hâlinde durum belgelenerek görevlendiren mercie bildirilir.
Bilirkişi raporu hangi bölümlerden oluşur?
Rapor genel olarak görevlendirme konusu, incelenen belgeler, tespitler, değerlendirme ve sorulara verilen gerekçeli cevaplardan oluşur. Bakanlığın rapor şablonları ve rapor standartları bu düzenin esasını belirler.
Bilirkişi raporu genel olarak görevlendirme konusu, incelenen belgeler, yapılan tespitler, değerlendirme ve sorulara verilen gerekçeli cevaplardan oluşur. Bakanlığın yayımladığı rapor şablonları ve rapor standartları bu düzenin esasını belirler. Değerlendirme uzmanlık alanına giren teknik konularla sınırlı tutulur; hukuki nitelendirme mahkemeye aittir. Sonuç bölümünün raporun gövdesiyle uyumlu olması ve soruların soruluş sırasıyla cevaplanması esastır. Anlatımın teknik bilgisi olmayan okuyucu tarafından izlenebilecek açıklıkta olması gözetilir.
Bilirkişi hangi konularda görüş bildiremez?
Bilirkişi uzmanlığı dışındaki konularda görüş bildiremez ve hukuki değerlendirme yapamaz. Görevini devredemez, görev nedeniyle öğrendiği bilgileri açıklayamaz ve görev almaya yönelik reklam yapamaz.
Bilirkişi uzmanlığı dışındaki konularda görüş bildiremez, hukuki değerlendirme yapamaz ve görevini başkasına devredemez. Görev nedeniyle öğrenilen bilgiler gizlidir; bu yükümlülük görev sona erdikten sonra da devam eder. Taraflarla dosya dışında görüşme, taraflardan menfaat sağlama ve görev almaya yönelik reklam veya tanıtım yapma yasaktır. Görev yapılan dosyada taraflara ayrıca uzman görüşü verilemez. Bu sınırlar Bilirkişilik Kanunu ve Bilirkişilik Yönetmeliği'nde ayrıntılı olarak düzenlenmiştir.
Bilirkişi raporuna itiraz edilirse ne olur?
Mahkeme itirazı yerinde görürse aynı bilirkişiden açıklama veya ek rapor isteyebilir ya da yeni bir bilirkişi görevlendirebilir. Ek raporda itiraz edilen hususlar ayrı ayrı ele alınır.
Taraflar bilirkişi raporuna itiraz edebilir. Mahkeme itirazı yerinde görürse aynı bilirkişiden açıklama veya ek rapor isteyebilir ya da yeni bir bilirkişi görevlendirebilir. Bu usul Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve Ceza Muhakemesi Kanunu'nda düzenlenmiştir. Ek raporda itiraz edilen hususlar ayrı ayrı ele alınır ve ilk rapordaki gerekçe yeniden değerlendirilir. Tespit edilen hatalar düzeltilir; önceki görüşün korunduğu hâllerde bunun gerekçesi açıkça belirtilir.
Bilirkişiler kim tarafından denetlenir?
Bilirkişiler bölge kurulları tarafından resen veya şikâyet üzerine denetlenir. Bilirkişilik Yönetmeliği'nde sayılan hâllerde uyarma, geçici olarak listeden çıkarma veya listeden çıkarma kararı verilebilir.
Bölge kurulları, bilirkişilerin görevlerini, tutum ve davranışlarını resen veya şikâyet üzerine denetler. Bu denetimde görevlendiren mercilerin değerlendirmeleri de dikkate alınır. Bilirkişilik Yönetmeliği'nde sayılan hâllerde uyarma, geçici olarak listeden çıkarma veya listeden çıkarma kararı verilebilir; karar öncesinde ilgilinin savunması alınır. Raporların süresinde ve özenle hazırlanması ile listede kalma şartlarının sürdürülmesi bu bakımdan önem taşır. Bölge kurulu kararları Bakanlık sayfasında yayımlanır.
Bilirkişi ücreti nasıl belirlenir?
Bilirkişi ücreti, Adalet Bakanlığınca yayımlanan asgari ücret tarifesi esas alınarak görevlendiren merci tarafından belirlenir. Güncel tutarlar için Bakanlığın tarife sayfası esastır.
Bilirkişi ücreti, Adalet Bakanlığınca yayımlanan bilirkişilik asgari ücret tarifesi esas alınarak görevlendiren merci tarafından belirlenir. Tarife dönemsel olarak güncellendiğinden güncel tutarlar için Bakanlığın tarife sayfası esastır.
Resmî kaynaklar
İlgili rehberler: Uzman mütalaası nedir? · Bilirkişi raporuna itiraz
Sayfayla ilgili sorular için iletişim bölümü kullanılabilir. Ana sayfaya dön