BİLİRKİŞİASİSTANI

Tarım, orman ve peyzaj alanında bilirkişilik

Tarım, orman ve peyzaj alanındaki bilirkişi uygulamada çoğunlukla ziraat bilirkişisi olarak anılır. Tarladaki ürün zararını, ağaçların değerini, tarım arazisinin gelirini ve orman sınırına ilişkin teknik konuları inceler.

Çiçek açmış meyve bahçesinde ağaç sıraları

Ziraat bilirkişisi ne iş yapar?

Zarar gören ürün ya da ağaçları yerinde inceler, zararın nedenini ve miktarını belirler, tarım arazisinin gelirine ve değerine ilişkin hesapları resmî verilerle yapar.

Ürün zararı dosyalarında inceleme mevsime bağlıdır; zarar gören ürün hasattan sonra görülemeyeceği için keşfin zamanı önem taşır. Bilirkişi ekili alanın büyüklüğünü, ürün çeşidini, bitkinin gelişme dönemini ve zararın oranını tespit eder. Verim ve fiyat için il ve ilçe tarım müdürlüklerinin ya da Türkiye İstatistik Kurumunun verilerinden yararlanılır. Ağaç bedelinde ağacın türü, yaşı, verim çağında olup olmadığı ve kalan ekonomik ömrü değerlendirilir.

Havadan görülen ekili tarlalar

Ziraat bilirkişi raporu neleri içerir?

Taşınmazın ada, parsel ve konum bilgileri, keşif günündeki durumu, zarar görmüş ürün ya da ağaçların sayımı, kullanılan verim ve fiyat verilerinin kaynağı ile hesap tablosu raporun temel bölümleridir.

Rapor, keşif günü parselde görülenleri fotoğraf ve ölçüyle kayda geçirir. Ağaçlar türüne ve yaşına göre gruplanarak sayılır; ürün zararında hasar oranı parselin farklı noktalarındaki gözlemlere göre belirlenir. Hesapta kullanılan verim, fiyat ve masraf değerlerinin hangi kurumdan ve hangi yıla ait olduğu yazılır. Kamulaştırma dosyalarında arazinin yıllık net geliri hesaplanır ve bu gelir, mahkemenin benimsediği kapitalizasyon faiz oranıyla değere çevrilir.

Hangi dosyalarda tarım, orman ve peyzaj bilirkişisine başvurulur?

Komşu araziden kaynaklanan ürün zararları, doğal afete bağlı tarım sigortası uyuşmazlıkları, kamulaştırmada arazi ve ağaç bedeli, enerji hattı irtifakı ve orman sınırına ilişkin davalar başlıca örneklerdir.

Komşu tarladan sürüklenen zirai ilacın ürüne verdiği zarar, hayvanların ekili alana girmesi ya da sulama kanalından taşan suyun ürünü bozması tipik ürün zararı dosyalarıdır. Enerji nakil hattı ya da boru hattı geçen arazilerde irtifak bedeli ve hattın altında kalan ağaçların değeri sorulur. Orman dosyalarında bir yerin orman sayılıp sayılmayacağı eski hava fotoğrafları, memleket haritaları ve orman kadastrosu belgeleriyle incelenir; heyette çoğunlukla orman ve harita uzmanları birlikte yer alır. Site bahçesi ve park yapımı gibi peyzaj işlerinde ise imalatın projeye uygunluğu ve dikilen bitkilerin tutup tutmadığı incelenir.

Hayvancılık dosyalarında da bu alanın bilgisine başvurulur: ölen ya da verimi düşen hayvanların değeri, yem kalitesi ve ahırın koşulları incelenebilir. Seracılıkta ısıtma veya sulama sisteminin arızalanmasıyla oluşan ürün kaybı, arızanın tarihi ve bitkinin o tarihteki gelişme dönemi esas alınarak hesaplanır.

Su kaynaklarına ilişkin dosyalarda sulama suyunun kirlenmesi, kuyu açılmasıyla komşu kuyunun suyunun azalması ya da drenaj kanalının tıkanması incelenebilir. Bu tür dosyalarda toprak ve su örneklerinin laboratuvar analizleri de rapora eklenir.

Yakından bir buğday başağı

Ziraat bilirkişi raporuna itirazda teknik olarak neye bakılır?

Keşfin zararı görmeye uygun bir zamanda yapılıp yapılmadığına, verim ve fiyat verilerinin doğru yıl ve bölgeye ait olup olmadığına ve ağaç sayımının parseldeki durumla örtüşüp örtüşmediğine bakılır.

Ürün hasat edildikten aylar sonra yapılan bir keşifte zararın oranı çoğu zaman tahmine dayanır; raporun bu sınırı açıkça belirtmesi beklenir. Fiyat verisi olarak zararın oluştuğu yıl yerine keşif yılının alınması ya da başka bir ilin verim ortalamasının kullanılması sonucu değiştirebilir. Ağaç bedelinde genç bir fidanın verim çağındaki ağaç gibi değerlendirilmesi de itirazlarda sık görülen bir konudur. Hangi tarihin ve hangi verinin esas alınacağına mahkeme karar verir.

Ziraat bilirkişisi nasıl olunur?

Tarım, orman ya da peyzaj alanında mesleki deneyimi olanlar Bilirkişilik Bölge Kurullarının ilan ettiği dönemde başvurur; bilirkişilik temel eğitimi aranır.

Başvuru süreci Bilirkişilik için bilinmesi gerekenler sayfasında özetleniyor.

Sık sorulan sorular

Ağaç bedeli nasıl hesaplanır?

Ağacın türü, yaşı, verimi ve kalan ekonomik ömrü dikkate alınarak hesaplanır. Verim ve fiyat için resmî kurum verileri kullanılır.

Hasattan sonra ürün zararı tespit edilebilir mi?

Ürün yerinde görülemediği için tespit fotoğraf, tanık beyanı ve resmî kayıtlara dayanır. Raporun hangi kabullerle hesap yaptığını açıkça göstermesi beklenir.

Orman sınırı davasında hangi belgeler incelenir?

Orman kadastro tutanakları, eski hava fotoğrafları, memleket haritaları ve tapu kayıtları birlikte değerlendirilir.

Kaynaklar

  1. 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunumevzuat.gov.tr
  2. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunumevzuat.gov.tr
  3. 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunumevzuat.gov.tr
İletişim

Bilgi almak için yazın.

Sorularınız için e-posta gönderebilir ya da numaranızı bırakabilirsiniz.

info@bilirkisiasistani.com

Sizi arayalım