BİLİRKİŞİASİSTANI
BLN Design and Architecture

Bilirkişilikte düzen, özen ve bağımsız değerlendirme.

Bilirkişi Asistanı; dosyanın kabulünden raporun teslimine kadar her ayrıntıyı teknik yönüyle ele alan, sahadaki bilirkişilik tecrübesiyle şekillenmiş gerekçeli bir uzman değerlendirmesidir.

Neler Sağlar

Büronun her adımı görünür, her dosya yerinde.

Dağınık klasörler, takvim notları ve unutulan teslim tarihleri yerine; dosyaların durumunun bir bakışta görüldüğü sakin bir çalışma düzeni.

Dosya Takibi

Her dosya alınış tarihi, makamı ve teslim süresiyle kayıt altında; aylık ve yıllık döküm kendiliğinden güncel kalır.

Rapor Disiplini

Büronun yazım dili, biçim kuralları ve mevzuat atıfları her raporda aynı özen ve tutarlılıkla korunur.

Sahadan Büroya

İnceleme yerinde toplanan belge ve fotoğraflar, dosyasına düzenli biçimde ulaşır; büroda aranmaz, kaybolmaz.

Gizlilik ve Erişim

Dosyalara yalnız yetki verilen kişiler ulaşır; giriş çok aşamalı doğrulamayla korunur, arşiv büroda kalır.

Bilirkişilik

Bilirkişi kimdir, ne iş yapar?

Yargının teknik bilgiye ihtiyaç duyduğu her noktada, tarafsız uzman görüşü.

Bilirkişi, çözümü uzmanlık, özel veya teknik bilgi gerektiren konularda mahkemenin ya da Cumhuriyet savcılığının görevlendirmesiyle oy ve görüş bildiren uzman kişidir. Yargılamada hâkimin genel hukuk bilgisiyle çözemeyeceği teknik bir soru varsa bilirkişiye başvurulur.

Bilirkişi incelemesini dosyadaki belgeler, keşif ve yerinde tespitler üzerinden yürütür; bulgularını gerekçeli bir bilirkişi raporu ile görevlendiren mercie sunar. Rapor, hâkimin kararına ışık tutan bir delildir; karar ise her zaman hâkime aittir.

Türkiye'de bilirkişilik, 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu ile düzenlenir. Bilirkişiler, Adalet Bakanlığına bağlı bilirkişilik bölge kurullarının siciline, belirlenen uzmanlık alanlarında kayıtlı olarak görev yapar.

Kimler bilirkişi olabilir?

Alanında en az beş yıl fiilen çalışmış, gerekli mesleki belgelere sahip, bilirkişilik temel eğitimini tamamlamış ve kanundaki diğer şartları taşıyan kişiler; bölge kurulunun kararıyla sicile kaydedilir. Kayıt üç yıl için yapılır ve yenilenebilir.

Bilirkişiye hangi durumlarda başvurulur?

Hukuk ve ceza yargılamasında, çözümü hukuk dışında özel veya teknik bilgi gerektiren konularda. Hâkimlik mesleğinin gerektirdiği genel bilgiyle çözülebilecek konularda bilirkişiye başvurulmaz.

Bilirkişi neleri yapamaz?

Bilirkişi, uzmanlığı dışında görüş bildiremez; hukuki nitelendirme ve değerlendirme yapamaz. Görevini başkasına devredemez, öğrendiği bilgileri açıklayamaz.

Bilirkişi raporu neleri içerir?

Görevlendirmenin konusu, incelenen belge ve bulgular, yapılan değerlendirme ve sorulara verilen gerekçeli cevaplar. Rapor açık, tutarlı ve denetlenebilir olmalıdır.

Uzman mütalaası

Uzman mütalaası nedir?

Davanın tarafları, mahkemenin görevlendirdiği bilirkişiden ayrı olarak kendi seçtikleri bir uzmandan bilimsel görüş alabilir. Hukuk yargılamasında HMK 293, ceza yargılamasında CMK 67/6 bu imkânı tanır. Uygulamada "uzman görüşü" ya da "bilimsel mütalaa" adıyla da anılır.

Mütalaa çoğu zaman dosyadaki raporun teknik yönden yeniden okunması ihtiyacından doğar. Hâkimi bağlamaz; değeri dayandığı belgelere ve gerekçesine göre takdir edilir. Esaslı bir tespit içerdiğinde dosyada tartışılması beklenebilir.

Trafik kazası, araç hasarı ve makine kaynaklı olaylara ilişkin teknik inceleme talepleri e-posta ile iletilebilir.

Ayrıntılı rehber: uzman mütalaası nedir, ne zaman sunulur, delil değeri

Mahkeme bilirkişisinden farkı nedir?

Bilirkişiyi mahkeme ya da savcılık görevlendirir. Mütalaayı ise taraf kendisi alır ve dosyaya sunar. Mahkeme gerekli görürse mütalaayı hazırlayan uzmanı dinleyebilir.

Uzman mütalaası ne zaman sunulur?

Kanun ayrı bir süre öngörmez; mütalaa alınıyor diye yargılama beklemez. Uygulamada daha çok bilirkişi raporuna itiraz aşamasında gündeme gelir.

Hangi belgeler gerekir?

Dosyaya göre değişmekle birlikte genellikle kaza tespit tutanağı, dosyadaki bilirkişi raporu, fotoğraflar ve varsa kamera kayıtları.

Uzmanlık Alanları

Bilirkişiliğin başlıca alanları.

Mahkemelerin teknik görüşe başvurduğu konular, mühendislikten sağlığa, finanstan tarıma uzanan geniş bir yelpazededir.

I

Trafik ve Ulaştırma

Trafik kazalarında kusur incelemesi, araç tespiti ve değer takdiri.

II

İnşaat ve Gayrimenkul

Yapı ve imar uyuşmazlıkları, ayıplı imalat, taşınmaz değerlemesi.

III

Makine ve Endüstri

Makine ve teçhizat arızaları, üretim hataları, teknik uygunluk.

IV

İş Sağlığı ve Güvenliği

İş kazaları ve meslek hastalıklarında kusur ve önlem değerlendirmesi.

V

Muhasebe ve Finans

Ticari defterler, alacak hesapları, bankacılık ve vergi uyuşmazlıkları.

VI

Bilişim ve Teknoloji

Dijital deliller, yazılım ve sistem uyuşmazlıkları.

VII

Tarım, Orman ve Peyzaj

Ürün ve ağaç zararları, arazi ve peyzaj değerlendirmeleri.

VIII

Sigorta ve Hasar

Hasar tespiti, tazminat ve değer kaybı hesapları.

Temel ve alt uzmanlık alanları, Adalet Bakanlığı Bilirkişilik Daire Başkanlığınca belirlenir; liste kapsamlı değildir.

İşleyiş

Kabulden teslime dört aşama.

1

Kabul

Dosya, makamı ve süresiyle kayda geçer.

2

İnceleme

Belgeler ve saha bulguları dosyada toplanır.

3

Değerlendirme

Bilirkişi incelemesini yapar, kanaatini oluşturur.

4

Teslim

Rapor süresinde ve eksiksiz makama sunulur.

Bilirkişi Rehberi

Temel mevzuat ve çalışma adımları.

Bilirkişilik görevinde en sık başvurulan düzenlemeler ve bir dosyanın görevlendirmeden teslime izlediği yol.

  1. Görevlendirme

    Görevlendirme yazısı incelenir; konunun uzmanlık alanına girip girmediği kontrol edilir.
  2. Kapsam ve süre

    Sorulan sorular ve teslim süresi netleştirilir; belirsizlik varsa merciden yazılı açıklama istenir.
  3. Dosya incelemesi

    Belgeler eksiksiz gözden geçirilir; eksik belge varsa görevlendiren merciden talep edilir.
  4. Keşif ve tespit

    Gerekiyorsa yerinde inceleme yapılır, bulgular fotoğraf ve tutanakla belgelenir.
  5. Değerlendirme

    Bulgular uzmanlık bilgisiyle değerlendirilir; hukuki nitelendirmeden kaçınılır.
  6. Rapor ve teslim

    Gerekçeli rapor süresi içinde imzalanarak sunulur; ek süre gerekirse zamanında istenir.

Kaynaklar

  1. 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunumevzuat.gov.tr
  2. Bilirkişilik YönetmeliğiAdalet Bakanlığı Bilirkişilik Daire Başkanlığı
  3. Bilirkişilerin uyacağı rehber ilkeler ve rapor standartlarıAdalet Bakanlığı Bilirkişilik Daire Başkanlığı
  4. Bilirkişilik Daire BaşkanlığıAdalet Bakanlığı
Bilirkişilik için bilinmesi gerekenler

Bilirkişilik için bilinmesi gerekenler

Görevlendirme, yemin, inceleme, rapor teslimi, itiraz ve denetim aşamalarına ilişkin genel bilgiler, ilgili resmî kaynaklarla birlikte ayrı bir sayfada sunulmaktadır.

Notların tamamı
Rapor, bilirkişinin kendi incelemesinin ve vicdani kanaatinin ürünüdür. Sistem yalnızca düzeni sağlar.
Temel İlkemiz
I
Bağımsızlık ve Tarafsızlık Bilirkişi görevini dürüstlük kuralları çerçevesinde bağımsız, tarafsız ve objektif olarak yerine getirir; taraflardan hiçbirine yakınlık göstermez.
II
Bizzat İfa Görev başkasına devredilmez. İnceleme, değerlendirme ve kanaat, görevlendirilen bilirkişinin kendisine aittir.
III
Uzmanlık Sınırı Görüş yalnız uzmanlık gerektiren konularla sınırlıdır; hukuki nitelendirme ve değerlendirme hâkime bırakılır.
IV
Gizlilik Görev sırasında öğrenilen bilgi ve belgeler korunur; dosya bilgileri büronun dışına çıkmaz, erişim kişiye özeldir.
V
Özen ve Doğruluk Doğrulanmayan hiçbir bilgi rapora girmez; eksik belge varsa görevlendiren merciden istenir.
VI
Süreye Bağlılık Rapor, verilen süre içinde ve eksiksiz teslim edilir; ek süre gerektiğinde zamanında talep edilir.
İyi bir raporun beş niteliği

Her tespit dosyadaki bir belgeye, fotoğrafa ya da ölçüme dayanır. Dayanağı gösterilemeyen bilgi rapora girmez.

Teknik konu, hâkimin ve tarafların anlayacağı dille anlatılır. Sonuç, okuyanı ayrıca açıklama aramak zorunda bırakmaz.

Tespitlerle sonuç arasında çelişki bulunmaz. Kroki, fotoğraf, tutanak ve ifadeler birbiriyle karşılaştırılır.

Sorulan soruya açık cevap verilir. Kesin söylenemeyen bir nokta varsa nedeni ve eksik veri belirtilir.

Gerekçe, olası itirazları karşılayacak ölçüde ayrıntılıdır. Bu nitelikler eksik kaldığında uzman mütalaası gündeme gelebilir.

İletişim

Bilgi almak için yazın.

Sorularınız için e-posta gönderebilir ya da numaranızı bırakabilirsiniz.

info@bilirkisiasistani.com

Sizi arayalım