Bilirkişi Asistanı; dosyanın kabulünden raporun teslimine kadar her ayrıntıyı teknik yönüyle ele alan, sahadaki bilirkişilik tecrübesiyle şekillenmiş gerekçeli bir uzman değerlendirmesidir.
Dağınık klasörler, takvim notları ve unutulan teslim tarihleri yerine; dosyaların durumunun bir bakışta görüldüğü sakin bir çalışma düzeni.
Her dosya alınış tarihi, makamı ve teslim süresiyle kayıt altında; aylık ve yıllık döküm kendiliğinden güncel kalır.
Büronun yazım dili, biçim kuralları ve mevzuat atıfları her raporda aynı özen ve tutarlılıkla korunur.
İnceleme yerinde toplanan belge ve fotoğraflar, dosyasına düzenli biçimde ulaşır; büroda aranmaz, kaybolmaz.
Dosyalara yalnız yetki verilen kişiler ulaşır; giriş çok aşamalı doğrulamayla korunur, arşiv büroda kalır.
Yargının teknik bilgiye ihtiyaç duyduğu her noktada, tarafsız uzman görüşü.
Bilirkişi, çözümü uzmanlık, özel veya teknik bilgi gerektiren konularda mahkemenin ya da Cumhuriyet savcılığının görevlendirmesiyle oy ve görüş bildiren uzman kişidir. Yargılamada hâkimin genel hukuk bilgisiyle çözemeyeceği teknik bir soru varsa bilirkişiye başvurulur.
Bilirkişi incelemesini dosyadaki belgeler, keşif ve yerinde tespitler üzerinden yürütür; bulgularını gerekçeli bir bilirkişi raporu ile görevlendiren mercie sunar. Rapor, hâkimin kararına ışık tutan bir delildir; karar ise her zaman hâkime aittir.
Türkiye'de bilirkişilik, 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu ile düzenlenir. Bilirkişiler, Adalet Bakanlığına bağlı bilirkişilik bölge kurullarının siciline, belirlenen uzmanlık alanlarında kayıtlı olarak görev yapar.
Alanında en az beş yıl fiilen çalışmış, gerekli mesleki belgelere sahip, bilirkişilik temel eğitimini tamamlamış ve kanundaki diğer şartları taşıyan kişiler; bölge kurulunun kararıyla sicile kaydedilir. Kayıt üç yıl için yapılır ve yenilenebilir.
Hukuk ve ceza yargılamasında, çözümü hukuk dışında özel veya teknik bilgi gerektiren konularda. Hâkimlik mesleğinin gerektirdiği genel bilgiyle çözülebilecek konularda bilirkişiye başvurulmaz.
Bilirkişi, uzmanlığı dışında görüş bildiremez; hukuki nitelendirme ve değerlendirme yapamaz. Görevini başkasına devredemez, öğrendiği bilgileri açıklayamaz.
Görevlendirmenin konusu, incelenen belge ve bulgular, yapılan değerlendirme ve sorulara verilen gerekçeli cevaplar. Rapor açık, tutarlı ve denetlenebilir olmalıdır.
Davanın tarafları, mahkemenin görevlendirdiği bilirkişiden ayrı olarak kendi seçtikleri bir uzmandan bilimsel görüş alabilir. Hukuk yargılamasında HMK 293, ceza yargılamasında CMK 67/6 bu imkânı tanır. Uygulamada "uzman görüşü" ya da "bilimsel mütalaa" adıyla da anılır.
Mütalaa çoğu zaman dosyadaki raporun teknik yönden yeniden okunması ihtiyacından doğar. Hâkimi bağlamaz; değeri dayandığı belgelere ve gerekçesine göre takdir edilir. Esaslı bir tespit içerdiğinde dosyada tartışılması beklenebilir.
Trafik kazası, araç hasarı ve makine kaynaklı olaylara ilişkin teknik inceleme talepleri e-posta ile iletilebilir.
Ayrıntılı rehber: uzman mütalaası nedir, ne zaman sunulur, delil değeri
Bilirkişiyi mahkeme ya da savcılık görevlendirir. Mütalaayı ise taraf kendisi alır ve dosyaya sunar. Mahkeme gerekli görürse mütalaayı hazırlayan uzmanı dinleyebilir.
Kanun ayrı bir süre öngörmez; mütalaa alınıyor diye yargılama beklemez. Uygulamada daha çok bilirkişi raporuna itiraz aşamasında gündeme gelir.
Dosyaya göre değişmekle birlikte genellikle kaza tespit tutanağı, dosyadaki bilirkişi raporu, fotoğraflar ve varsa kamera kayıtları.
Mahkemelerin teknik görüşe başvurduğu konular, mühendislikten sağlığa, finanstan tarıma uzanan geniş bir yelpazededir.
Temel ve alt uzmanlık alanları, Adalet Bakanlığı Bilirkişilik Daire Başkanlığınca belirlenir; liste kapsamlı değildir.
Dosya, makamı ve süresiyle kayda geçer.
Belgeler ve saha bulguları dosyada toplanır.
Bilirkişi incelemesini yapar, kanaatini oluşturur.
Rapor süresinde ve eksiksiz makama sunulur.
Bilirkişilik görevinde en sık başvurulan düzenlemeler ve bir dosyanın görevlendirmeden teslime izlediği yol.
Görevlendirme, yemin, inceleme, rapor teslimi, itiraz ve denetim aşamalarına ilişkin genel bilgiler, ilgili resmî kaynaklarla birlikte ayrı bir sayfada sunulmaktadır.
Rapor, bilirkişinin kendi incelemesinin ve vicdani kanaatinin ürünüdür. Sistem yalnızca düzeni sağlar.
Her tespit dosyadaki bir belgeye, fotoğrafa ya da ölçüme dayanır. Dayanağı gösterilemeyen bilgi rapora girmez.
Teknik konu, hâkimin ve tarafların anlayacağı dille anlatılır. Sonuç, okuyanı ayrıca açıklama aramak zorunda bırakmaz.
Tespitlerle sonuç arasında çelişki bulunmaz. Kroki, fotoğraf, tutanak ve ifadeler birbiriyle karşılaştırılır.
Sorulan soruya açık cevap verilir. Kesin söylenemeyen bir nokta varsa nedeni ve eksik veri belirtilir.
Gerekçe, olası itirazları karşılayacak ölçüde ayrıntılıdır. Bu nitelikler eksik kaldığında uzman mütalaası gündeme gelebilir.
Sorularınız için e-posta gönderebilir ya da numaranızı bırakabilirsiniz.
info@bilirkisiasistani.com